Nu ik me al ruim 18 jaar verdiep in flow – zowel theoretisch als praktisch – ontdekte ik al vrij snel dat flow niet alleen gaat over wat je in flow brengt, maar ook over wat je eruit haalt.

Zelfs wanneer alle omstandigheden kloppen, kan flow soms onbereikbaar lijken. Drie voorbeelden:

• Een ruiter viel ooit van haar paard. Ze herinnert zich vooral de bewegende oren van het paard. Sindsdien roept elke beweging van die oren opnieuw angst op.
• Een voetballer kreeg een harde tackle van achteren en direct daarna een natrap. Sinds dat moment ervaart hij spanning en ontstaan er negatieve gedachten zodra hij de bal ontvangt met een tegenstander in zijn rug.
• Een leidinggevende die een negatieve ervaring heeft gehad met een persoon en steeds als zij die persoon ziet, stijgt de spanning in het lichaam.

Drie incidenten. Drie verschillende mensen. En één overeenkomst: het lichaam onthoudt meer dan het hoofd.

Waarom praten, mindset en focus soms niet werken

In deze gevallen hielpen rationele gesprekken nauwelijks. “De kans dat het opnieuw gebeurt is klein” was logisch, maar ineffectief. Ook mindset-training, aandachtstechnieken en ook Acceptance and Commitment Therapy (ACT) brachten geen echte doorbraak. Steeds gebeurde hetzelfde: het lichaam reageerde automatisch, nog vóórdat er bewust gedacht werd.

Zoals Mihaly Csikszentmihalyi het zo treffend verwoordde:

“It’s better to look suffering straight in the eye, acknowledge and respect its presence, and then get busy as soon as possible focusing on things we choose to focus on.”

Maar wat als dat ook niet werkt?

De ontbrekende schakel: waar ligt het trauma opgeslagen?

Wat hier speelde, was lichte trauma. Niet als mentaal verhaal, maar als een lichamelijk opgeslagen ervaring.

Mijn vraag werd: 👉 Hoe zorg je ervoor dat het lichaam weer veiligheid ervaart? En niet alleen cognitief begrijpt dat het veilig is.

Ik werkte met loslaat-skills, lichaamswerk en later met oefeningen vanuit de Polyvagaaltheorie. Dat leverde vaak prachtige resultaten op, maar… niet altijd.

Tot ik stuitte op wat voor mij de ontbrekende schakel bleek te zijn: Het nieuwe ActionTypes Trauma protocol (ontwikkeld door Bertrand Théraulaz en Philippe Houssin)

Het ActionTypes Trauma Protocol

De ActionTypes-benadering brengt via visuele- en motorische coördinatietestjes iemands persoonlijke ActionTypes-profiel in kaart. Maar belangrijker nog: dat profiel bestaat niet uit één vaste positie. Er zijn vier posities:

• het voorkeursprofiel
• het schaduwprofiel
• en twee back-up profielen

En in elke positie functioneert het lichaam anders:

• motorisch (o.a. motoriekstijl, dominante schouder, radaroog)
• cognitief (o.a. volgorde van mentale functies)

Echter blijft het lichaam in elke positie coherent – een voorwaarde voor flow. En zodra je alles wat er om je heen verwelkomt, wisselt het lichaam automatisch van positie op basis van welke aanpassing nodig is in de context.

En toen viel het kwartje.

👉 Want, wat als het trauma níét is ontstaan vanuit het voorkeursprofiel (positie 1)? 👉 Maar dat het is ontstaan en ligt opgeslagen in een schaduw- of back-up profiel (positie 2, 3 of 4)?

Dan kun je eindeloos aan het trauma werken vanuit positie 1… maar mis je de kern volledig. Dat inzicht veranderde alles.

‍